Người Ý có hẳn một từ cho việc yêu quê mình tới mức coi thường làng bên. Từ đó bắt nguồn từ tháp chuông — thứ nhìn thấy từ xa và đánh dấu nơi bạn thuộc về.
- Từ chỉ tinh thần địa phương chủ nghĩa trong tiếng Ý bắt nguồn từ chữ tháp chuông.
- Mỗi thành phố có vị thánh bảo trợ riêng và ngày lễ riêng, thường là ngày nghỉ địa phương.
- Nhiều hội truyền thống tái hiện các cuộc đua và trận đấu có từ thời trung cổ.
- Cuộc đua ngựa ở Siena có mười bảy khu phố tham gia, mỗi khu là một cộng đồng riêng.
Từ đâu mà có
Không phải tính cách bẩm sinh mà là hệ quả của lịch sử.
Khi các thành phố tự trị và thường đánh nhau, lòng trung thành gắn với thành phố chứ không với quốc gia — vì quốc gia chưa tồn tại.
Tháp chuông là biểu tượng của cộng đồng, vừa báo giờ vừa báo động, và nhìn thấy nó là biết mình đã về tới nơi.
Mỗi thành phố có vị thánh bảo trợ riêng, với ngày lễ thường được công nhận là ngày nghỉ ở chính comune đó.
Phương ngữ khác nhau củng cố ranh giới — nghe giọng là biết người ở đâu, đôi khi phân biệt được cả hai làng cách nhau vài cây số.
Ẩm thực cũng là ranh giới, và tranh luận về công thức đúng của một món giữa hai thành phố có thể rất nghiêm túc.
Mặt trái được chính người Ý phê phán: tinh thần địa phương quá mạnh gây khó cho các dự án chung ở quy mô quốc gia — đây là chủ đề trong thảo luận chính trị Ý.
Lễ hội và hội đua truyền thống
Nơi campanilismo biểu hiện rõ nhất, và cũng là thứ đáng xem nhất.
Cuộc đua ngựa ở Siena diễn ra hai lần mỗi năm trên quảng trường trung tâm, với mười bảy khu phố tham gia.
Mỗi khu phố là một cộng đồng có tổ chức riêng, có nhà nguyện, bảo tàng, quỹ và nghi thức kết nạp cho trẻ sinh ra trong khu.
Người ta thuộc về khu phố của mình suốt đời, và mối gắn bó đó mạnh hơn nhiều so với hình dung của khách du lịch.
Firenze có môn bóng lịch sử giữa bốn khu, một trò chơi rất bạo lực có nguồn gốc từ thời Phục hưng.
Venezia có cuộc đua thuyền lịch sử trên kênh chính, với thuyền và trang phục theo kiểu cũ.
Rất nhiều thị trấn nhỏ có hội riêng — đua thùng rượu, bắn nỏ, đấu thương — và đó là dịp cả cộng đồng tụ về.
Thể thao và cạnh tranh hiện đại
Campanilismo thời nay chuyển vào sân bóng.
Các trận derby giữa hai đội cùng thành phố là sự kiện lớn — ở Milano, Roma, Torino và Genova.
Cạnh tranh giữa các thành phố cũng lộ ra trong bóng đá, và đôi khi nó tiếp nối những mối kình địch có từ thời trung cổ.
Ủng hộ đội nào thường là chuyện gia đình truyền lại, không phải lựa chọn theo thành tích.
Xe đạp cũng là môn gắn với địa phương, với các chặng đua đi qua từng thị trấn và cả vùng đổ ra đường xem.
Trong công việc, tinh thần địa phương thể hiện qua mạng lưới quan hệ — người ta tin người quen và người cùng vùng, nhất là ở doanh nghiệp nhỏ.
Với người nước ngoài: đừng chê bai thành phố nơi bạn đang sống trước mặt người bản địa, kể cả khi chính họ đang chê nó — đây là quy tắc ngầm.
Hoà nhập nghĩa là hoà nhập vào một thành phố
Kết luận thực tế, và là điểm quan trọng nhất của bài.
Hoà nhập ở Ý không phải là hoà nhập vào "nước Ý" mà vào một cộng đồng cụ thể — và điều đó dễ hơn nhiều so với một mục tiêu trừu tượng.
Cách nhanh nhất là tham gia đời sống địa phương — lễ hội, hội thể thao, hội phụ huynh, câu lạc bộ.
Mua hàng ở chợ và cửa tiệm trong khu tạo quan hệ nhanh hơn siêu thị lớn — người bán nhớ mặt và sẽ chào bạn.
Học vài từ trong tiếng địa phương gây thiện cảm rất mạnh, kể cả khi bạn nói tiếng Ý chuẩn còn vụng.
Biết ngày lễ thánh bảo trợ của thành phố và tham gia — đó là dịp cả cộng đồng ra đường.
Và kiên nhẫn: ở một cộng đồng nơi nhiều gia đình đã sống cạnh nhau qua nhiều thế hệ, việc được coi là người trong làng cần thời gian — nhưng khi đã được nhận thì rất bền.
Campanilismo nghĩa là gì?
Là tinh thần gắn bó mạnh với quê mình tới mức coi thường nơi khác; từ này bắt nguồn từ chữ tháp chuông — biểu tượng cộng đồng mà nhìn thấy là biết mình đã về tới nơi.
Cuộc đua ngựa ở Siena có gì đặc biệt?
Diễn ra hai lần mỗi năm trên quảng trường trung tâm với mười bảy khu phố tham gia; mỗi khu là một cộng đồng có nhà nguyện, bảo tàng và nghi thức kết nạp cho trẻ sinh ra trong khu, và người ta thuộc về khu của mình suốt đời.
Tinh thần địa phương có mặt trái không?
Có — chính người Ý phê phán rằng tinh thần địa phương quá mạnh gây khó cho các dự án chung ở quy mô quốc gia, và đây là chủ đề trong thảo luận chính trị.
Người nước ngoài hoà nhập ở Ý bằng cách nào?
Bằng cách hoà nhập vào một cộng đồng cụ thể chứ không vào "nước Ý" chung chung — tham gia lễ hội và hội thể thao địa phương, mua hàng ở chợ trong khu, và học vài từ tiếng địa phương.
