Ý tuyển lao động ngoài châu Âu theo hạn ngạch công bố từng đợt, và cửa nộp hồ sơ thường mở rất ngắn. Hiểu cơ chế này là điều kiện để không bị lừa.
- Ý ấn định hạn ngạch tiếp nhận lao động ngoài châu Âu theo văn bản của chính phủ.
- Hạn ngạch chia theo ngành nghề và theo loại lao động, gồm cả lao động thời vụ.
- Hồ sơ do người sử dụng lao động ở Ý nộp, không phải do người lao động tự nộp.
- Dân số già khiến ngành chăm sóc có nhu cầu lao động lớn và ổn định.
Hệ thống hạn ngạch hoạt động thế nào
Phần cốt lõi, và nhiều người hiểu ngược.
Chính phủ Ý ban hành văn bản ấn định số lượng lao động ngoài châu Âu được tiếp nhận, chia theo ngành và theo quốc tịch trong một số trường hợp.
Hồ sơ do người sử dụng lao động ở Ý nộp — họ xin phép tuyển một người cụ thể, chứ người lao động không tự nộp đơn xin việc từ Việt Nam rồi tự xin thị thực.
Cửa nộp mở theo ngày giờ ấn định và thường đầy rất nhanh, nên hồ sơ phải chuẩn bị xong trước.
Sau khi được chấp thuận, người lao động mới xin thị thực tại cơ quan đại diện của Ý, rồi sang và làm thủ tục cư trú.
Có nhóm ngành nghề được ưu tiên trong từng đợt, thay đổi theo nhu cầu thị trường.
Điều quan trọng: không có người sử dụng lao động thật thì không có hồ sơ — mọi lời hứa "lo được suất" mà không có doanh nghiệp cụ thể đều đáng nghi.
Ngành có nhu cầu
Dựa trên cơ cấu kinh tế mà chuyên mục trước đã mô tả.
Chăm sóc người cao tuổi và người bệnh tại gia đình là mảng có nhu cầu lớn và ổn định, gắn trực tiếp với dân số già.
Ngành ăn uống và khách sạn thiếu người quanh năm, và rất thiếu vào mùa cao điểm.
Nông nghiệp thời vụ có hạn ngạch riêng cho lao động theo mùa.
Ngành cơ khí và sản xuất ở miền bắc tuyển thợ có tay nghề.
Ngành vận tải và kho vận cũng nằm trong nhóm thiếu người.
Y tế và điều dưỡng cần người có bằng và có đăng ký hành nghề — con đường dài hơn nhưng ổn định và có triển vọng.
Cảnh báo về môi giới
Phần quan trọng nhất của bài, viết thẳng.
Không ai bán được "suất" trong hạn ngạch — hạn ngạch là cơ chế hành chính, không phải hàng hoá.
Yêu cầu nộp khoản tiền lớn trước khi có hợp đồng lao động cụ thể là dấu hiệu rủi ro.
Kiểm tra doanh nghiệp tuyển dụng có tồn tại thật không — Ý có dữ liệu đăng ký doanh nghiệp tra cứu được qua phòng thương mại.
Đọc kỹ hợp đồng trước khi ký, và đối chiếu với thoả ước ngành như chuyên mục kinh tế đã hướng dẫn.
Không giao hộ chiếu cho ai giữ — không người sử dụng lao động nào có quyền giữ giấy tờ của bạn.
Nếu đã sang và thấy điều kiện khác hẳn lời hứa thì có nơi để hỏi: công đoàn, trung tâm hỗ trợ người nhập cư, và cơ quan đại diện của Việt Nam.
Làm đúng thì được gì
Phần tích cực, và là lý do nên kiên nhẫn làm đúng.
Thời gian làm việc có hợp đồng tính vào thời gian cư trú hợp pháp, là nền cho cư trú dài hạn và sau đó là quốc tịch.
Đóng góp an sinh xã hội tạo quyền lợi thật — y tế, nghỉ ốm, thai sản, thất nghiệp và hưu trí.
Có thoả thuận giữa các nước về cộng dồn thời gian đóng bảo hiểm trong khối châu Âu, nên di chuyển trong khối không mất trắng.
Người có cư trú hợp pháp có thể bảo lãnh gia đình khi đáp ứng điều kiện về thu nhập và nhà ở.
Có thể chuyển đổi giữa các diện giấy phép trong một số trường hợp theo quy định — nên hỏi trước khi tự ý thay đổi công việc.
Lao động thời vụ và những đường khác
Ngoài hạn ngạch lao động dài hạn còn vài con đường nữa, mỗi cái một điều kiện.
Lao động thời vụ có hạn ngạch riêng, chủ yếu cho nông nghiệp và du lịch — giấy phép gắn với mùa vụ và có thời hạn ngắn.
Người từng sang làm thời vụ và về đúng hạn thường được ưu tiên ở các đợt sau, nên tuân thủ thời hạn có giá trị thật chứ không chỉ là nghĩa vụ.
Du học rồi chuyển sang diện lao động là con đường phổ biến, và quy định về việc chuyển đổi này thay đổi theo thời gian nên phải tra hiện hành.
Người có bằng cấp và tay nghề cao có diện riêng dành cho lao động trình độ cao, với điều kiện về bằng cấp cùng mức lương tối thiểu theo quy định.
Ai đã có quy chế cư trú dài hạn ở một nước châu Âu khác có đường riêng để sang Ý làm việc, theo điều kiện của quy định chung trong khối.
Điểm chung của mọi con đường: đều bắt đầu bằng một công việc thật với một doanh nghiệp thật — không có đường tắt nào bỏ qua bước đó.
Nguyên tắc chung: mọi bước đều phải để lại dấu vết giấy tờ — đó là tài sản của bạn trong hệ thống hành chính Ý.
Người Việt xin đi làm ở Ý theo đường nào?
Qua hệ thống hạn ngạch: người sử dụng lao động ở Ý nộp hồ sơ xin tuyển một người cụ thể, sau khi được chấp thuận thì người lao động mới xin thị thực tại cơ quan đại diện của Ý.
Ngành nào ở Ý cần lao động nước ngoài?
Chăm sóc người cao tuổi và người bệnh tại gia đình, ăn uống và khách sạn, nông nghiệp thời vụ, cơ khí sản xuất ở miền bắc, vận tải kho vận, cùng y tế điều dưỡng cho người có bằng.
Có thể mua suất hạn ngạch không?
Không — hạn ngạch là cơ chế hành chính chứ không phải hàng hoá; yêu cầu nộp khoản tiền lớn trước khi có hợp đồng lao động cụ thể là dấu hiệu rủi ro.
Làm việc hợp pháp mang lại gì?
Thời gian có hợp đồng tính vào thời gian cư trú hợp pháp, làm nền cho cư trú dài hạn và quốc tịch; đóng góp an sinh tạo quyền lợi về y tế, nghỉ ốm, thai sản, thất nghiệp và hưu trí.
