Đứng uống ở quầy rẻ hơn ngồi bàn, và gọi cà phê sữa sau bữa trưa sẽ khiến người ta nhìn bạn. Đây là những quy tắc không có trong sách nhưng ai ở Ý cũng biết.
- Giá đồ uống ở quầy và ở bàn khác nhau và điều này hợp pháp, có niêm yết.
- Người Ý uống cà phê sữa chủ yếu vào buổi sáng.
- Bữa ăn truyền thống chia thành nhiều phần theo thứ tự cố định.
- Nhà hàng thường có khoản phí bàn ghi rõ trên thực đơn.
Quán cà phê hoạt động thế nào
Việc đầu tiên bạn làm mỗi sáng ở Ý.
Quán cà phê ở Ý gọi là quán bar, phục vụ cà phê, bánh ngọt, bánh mì kẹp và cả rượu — không chỉ là quán rượu như tên gọi gợi ý trong tiếng Anh.
Uống đứng ở quầy rẻ hơn ngồi bàn, vì ngồi bàn là dịch vụ có phí — bảng giá hai mức thường niêm yết công khai.
Ở nhiều quán bạn trả tiền ở quầy thu ngân trước rồi đưa biên lai cho người pha, nhất là ở quán đông.
Cà phê ở Ý mặc định là một ly nhỏ đậm đặc, uống nhanh trong vài phút chứ không ngồi lâu.
Có nhiều biến thể — thêm chút sữa, thêm nhiều sữa, pha loãng, pha với chút rượu mạnh — và mỗi loại có tên riêng.
Thói quen xã hội: người ta ghé quán quen mỗi ngày, và chủ quán nhớ bạn uống gì sau vài lần — đây là một trong những cách hoà nhập khu phố nhanh nhất.
Quy tắc bất thành văn về cà phê
Không phải luật, nhưng ai cũng theo.
Cà phê pha nhiều sữa thường chỉ uống vào buổi sáng, và gọi nó sau bữa trưa bị coi là lạ — lý do người Ý hay nêu là sữa nặng bụng sau bữa ăn.
Sau bữa ăn thì uống ly nhỏ đậm đặc, và điều này gần như cố định.
Không ai trách bạn cả — nhưng biết thì bạn hoà vào nhịp chung dễ hơn.
Trả tiền boa ở quầy không bắt buộc, dù để lại tiền lẻ là chuyện có người làm.
Mời nhau cà phê là nghi thức xã giao phổ biến, và nhận lời rồi mời lại lần sau là cách đúng.
Với người Việt: khẩu vị cà phê Ý gần với cà phê phin đậm hơn là với cà phê pha loãng kiểu Mỹ, nên nhiều người Việt thích ngay.
Cấu trúc bữa ăn
Biết thứ tự thì gọi món không bị lúng túng.
Bữa ăn truyền thống có nhiều phần theo thứ tự — món khai vị, món tinh bột, món chính là thịt hoặc cá, món rau ăn kèm, rồi món ngọt.
Không bắt buộc gọi hết — gọi hai phần là hoàn toàn bình thường, kể cả với người bản địa.
Món tinh bột và món chính là hai phần riêng, không phải món chính đi kèm mì — đây là điểm người nước ngoài hay nhầm khi gọi món.
Rau ăn kèm phải gọi riêng, vì món chính thường chỉ có thịt hoặc cá trên đĩa.
Có bữa nhẹ trước bữa tối ở nhiều thành phố — gọi một ly đồ uống thì kèm đồ ăn nhẹ, và ở một số nơi phần ăn kèm khá đầy đặn.
Giờ ăn muộn hơn Việt Nam, và bếp nhà hàng thường chưa mở trước khung giờ tối của họ.
Hoá đơn và những khoản trên đó
Phần tránh hiểu lầm khi thanh toán.
Nhiều nhà hàng có khoản phí bàn tính theo đầu người, bao gồm bánh mì và dọn bàn — khoản này hợp lệ và phải được ghi trên thực đơn.
Có nơi tính phí phục vụ theo phần trăm thay vì phí bàn, và cũng phải ghi rõ.
Tiền boa không bắt buộc ở Ý — khác với Mỹ; để lại chút tiền lẻ khi hài lòng là đủ.
Người bán có nghĩa vụ xuất hoá đơn hợp lệ, và khách nên nhận — đây là quy định về thuế và bảo vệ cả hai bên.
Nước uống thường phải gọi và tính tiền, và có hai loại có ga hoặc không.
Mua sắm và ăn ở nhà
Phần tiết kiệm nhất và cũng là cách hiểu ẩm thực địa phương nhanh nhất.
Chợ họp định kỳ ở hầu hết comune, thường một hoặc hai buổi mỗi tuần theo lịch cố định — rau quả theo mùa ở đó rẻ và tươi hơn siêu thị.
Cửa hàng chuyên vẫn sống tốt ở Ý — hàng thịt, hàng cá, tiệm bánh mì và hàng thực phẩm khô, và người bán sẵn sàng tư vấn cách nấu nếu bạn hỏi.
Hỏi người bán nên nấu thế nào là chuyện hoàn toàn bình thường, và họ thường trả lời rất nhiệt tình — đây cũng là cách luyện tiếng Ý tốt.
Siêu thị có hàng nhãn riêng giá thấp, và nhiều chuỗi có mức giá khác nhau rõ rệt nên đáng so sánh.
Rau quả theo mùa rẻ hơn hẳn hàng trái vụ, và bếp Ý vốn xây quanh nguyên tắc đó — nấu theo mùa vừa rẻ vừa ngon hơn.
Với gia đình người Việt: nấu ở nhà vẫn là cách tiết kiệm lớn nhất, và chi phí thực phẩm ở Ý nhìn chung dễ chịu hơn nhiều nước Tây Âu khác nếu mua theo mùa và mua ở chợ.
Mẹo thực tế: quán đông người bản địa vào giờ ăn trưa thường là quán tốt và giá phải chăng — còn quán có thực đơn dịch ra nhiều thứ tiếng ngay cạnh điểm du lịch thì nên cân nhắc.
Vì sao uống cà phê ở quầy rẻ hơn?
Vì ngồi bàn là dịch vụ có phí, và bảng giá hai mức thường được niêm yết công khai — đây là cách tính hợp pháp và phổ biến ở Ý.
Có thật là không nên gọi cà phê sữa sau bữa trưa?
Đó là quy tắc bất thành văn chứ không phải luật — người Ý uống cà phê nhiều sữa chủ yếu buổi sáng và uống ly nhỏ đậm đặc sau bữa ăn; không ai trách bạn nhưng biết thì hoà nhịp dễ hơn.
Bữa ăn ở Ý gồm những phần nào?
Món khai vị, món tinh bột, món chính là thịt hoặc cá, món rau ăn kèm gọi riêng, rồi món ngọt — nhưng không bắt buộc gọi hết, gọi hai phần là bình thường.
Phí bàn trên hoá đơn là gì?
Là khoản tính theo đầu người bao gồm bánh mì và dọn bàn, hợp lệ và phải được ghi trên thực đơn — còn tiền boa thì không bắt buộc ở Ý.
